Jaarlijks organiseert Van Dale het "Woord van het jaar" in ondermeer Vlaanderen en Nederland. Een wedstrijd waarin je het woord van het jaar zelf en dat uit enkele categorieën kan verkiezen.

Vorige jaar waren dat "project-x feest" en "frietchinees". Deze keer is het zowel in Nederland als in Vlaanderen "selfie" geworden.

Hetgeen Van Dale omschrijft als "fotografisch zelfportret, vaak gemaakt met de camera op armlengte en gepubliceerd op een sociaalnetwerksite"

Woord van het jaar
selfie	selfie
belbos	socialbesitas
geefkast	sletvrees
jongerentaal
swag	twerken
phubben	phubben
batsen	gameboyrug
lifestyle
duckface	scheefwerken
pop-uprestaurent	wraakpomo
samentuin	christenhipster
sport/amusement
wist-je-datje	koningslied
thibauting	hooliganheffing
duiveluitdaging	serieverslaving
economie
vrijwilligen	bitcoinmiljonair
herstelregering	scharrelvrouw
bitcoinmiljonair	cookimuur
politiek
loketjanet	participatiesamenleving
Syriëstrijder	asodiplomaat
fantoomprovocateur	potvisprotocol

Zoals ik gisteren al had verteld ga ik mij ook eens wagen aan een eigen overzicht die ik opbouw aan de hand van geblogde items van het afgelopen jaar.

Waarvan ik per maand de meest nieuwswaardige gebeurtenissen heb geplukt, met daaronder handige links die toen ook ter sprake kwamen.

Het was alvast een jaar waarin de Amerikaanse verkiezingen prominent in beeld kwamen op zowel het televisie als het computer scherm, terwijl hun oorlog in Afganistan en in Irak wat op de achtergrond belande.

Maar ook de Russische invasie in Georgië, de eerste Chinese ruimtewandeling, het verwateren van de geweldloze revoluties, het opduiken van niet tot Disney verwante piraten, de financiële crisis en de berichtgeving er rond, het buiten circuit drugsgebruik van Tom Bonen, de Belgische politieke soap, de 10de verjaardag van Google, de opgeklopte hysterie rond de deeltjesversneller, het ontdekken van een serie als House, en alle andere dingen die ik vergeet ...

• VS : Het "Library of Congress" gaat  games archiveren.
• Boeken zijn het populairste on-line product.
• NL : NBD/Biblion bereid zich voor om digitaal te ontlenen.

Links : Wikia

• ES : Leerlingen worden betaald om te lezen.
• US : De muzikant Moby brengt een groot onderdeel van zijn collectie uit onder Creative Commons.
• NL : Al@din krijgt een nieuw jasje voor zijn site.
• BE : De Gentse boekentoren heeft al 10000 stuks van zijn collectie in Google Books zitten.
• NL : Leerlingen krijgen hulp voor het zoeken.
  
• EU : Europeana geeft een voorproefje van haar collectie.
  

Links : Wikipedia Portalen, Studenten Support, Widgipedia, Google Define, Al@din

• BE : ULearn organiseert een symposium om kennis te maken met de vaardigheden die games met zich meebrengen.
• NL : amsterdam is door de UNESCO gekozen als boekenstad en dat vieren ze met de grootste boekenmarkt op te zetten.
  
• BE : Litera-tour poogt mensen van diverse achtergronden samen te brengen rond literatuur.
• NL : De e-book markt groeit langzaam maar gestaag.
• EU : De Europese Commissie onderhandelt voor open access bij de uitgevers
• NL :  Keurmerken voor de bibliotheken.
  
• EU : Er wordt onderhandeld om een lager btw tarief voor luisterboeken te bekomen.
• Schrijfbare schijfjes, zoals cd's en dvd's zouden in 2010 een 1 terabyte broertje moeten krijgen.
• BE : Digitalisatie van het patrimonium.
• Uit een onderzoek blijkt 1 op 5 surfers mobiel on-line te zijn.
  
• De Wii Fit komt uit.
  
• IL :Werven voor de Israelische geheime dienst via een blog.
  
• NL : De digitale krantversie van NRC doet het beter dan verwacht.
• De meeste internetters zijn Chinees.
• Internet groei stijgt steeds stijler.
  
• EU : Eurovisie 2008.
  

Links: Google Sites, Wikia alternatieven, IE7Pro, InfraRecorder, Premier.be, PhotoShop Express, KVirc, SearchMe, Picture Resizer

• NL : Rapport over de toekomst van de bib in het komende decennia.
• China laat de engelse wikipedia toe.
• EU : Europese internetproviders zijn tegen elke vorm van toegangsbegrenzing.
• BE : Musea digitaliseren om te bewaren.
• BE : WINOB bouwt een overzicht voor de Vlaamse catalogi.
• NL: De blindenbibliotheken openen hun diensten voor het grote publiek.
• BE : De klassieke muziekzender Klara brengt een multimediale cultuursite.
• BE : 72% van de ondervraagde mensen zeggen bezorgd te zijn over privacy op het net.
• VS : Net Neutrality duikt op.
• BE : Bibliothecaris merksem censureert tekening Patrick Janssens.
  
• Auteurswet ligt dwars over de rails van de digitale bibliotheek.
  
• UK : Ontleen een persoon in de bib.
  

Links : Digsby, Allesbehalve Ideale Bibliotheek, Google Calender syncronisatie ondersteuning voor Outlook, The Filter, Britannica toegang voor bloggers, bibliotheek widgets

• NL : OBA 1 jaar actief op 2nd life.
• US : ALA ziet een stijging van belaagde boeken.
• DE : Herdenking boekenverbranding.
  
• US : Is de opvolgster van J.K. Rowling opgestaan?
  
• NL : Misdaadromans zijn het populairste genre.
  
• DE : Een uitgever verkoopt lexikons die op Wikipedia gebasseerd zijn.
  
• US : Grasduinen in de collectie door te gamen.
• BE : Presentatie van Johan Mijs over de bib in een digitaal tijdperk.
• US : Wikipedia voert campagne.
• BE : Gent voegt geanimeerde prentenbooeken toe aan haar collectie.
  
• US : Microsoft stopt met het scannen van boeken.
  

Links : KUL informatievaardigheden, Luminotes, Google tijd filter, PowerSet, KUL internet basis uitleg, Hijack This, Google Friend Connect, All Things web 2.0, RSS iconen

• BE : Het tweede deel van de presentatie "een bibliotheek in een digitaal tijdperk".
• E-books gaan één gezamenlijke standaard krijgen.
• BE : Zoeken.bibliotheek.be voegt 2.0 toepassingen toe.
• Een CC boek schopt het tot bestseller.
• NL : Het VOB brengt leerzame filmpjes.
• Een onderzoek toont aan dat boeken lezen erotische gevolgen kan hebben.
• UK : Een voorstel tot het hanteren van een eeftijdgrens voor boeken wordt afgeschoten.
• EU : Verweesde werken kunnen gedigitaliseerd worden door een akkoord dat de Commissie afsloot.
  
• US : Het Internet Archive lanceert de Open Library.
• Firefox 3 gaat voor een record.
• BE : De boekenbeurs blijkt geen weergave te zijn van het koopgedrag.
• BE : Boekegem 2008 krijgt een nieuw kleedje.
• BE : Ode aan Paul Otlet.
• BE : De KBR digitaliseert.
• BE : Locus en Bibnet maken zich kenbaar als toekomstige steunpunten.
  

Links : Liszen, Tag Galaxy, Lib Worm, Visible Past, Wiki Dumper, Google DynamicFeed, Google Ajax zoek wizards, Google Analytics, Ik wil iets leren, 5min, Plurk, Twitter, TimeTube, Xoopit, FeedBooks, Movavi, AllTop, NetVibes, Zattoo, Babelgum, Joost,  Hulu, FeedBurner, Zoomii, Blogger in Draft

• BE : De digitale kloof stagneert.
• US : Google en Microsoft vechten om Yahoo.
  
• De gewone pdf is een iso-standaard geworden.
• US : Google Lively brengt de virtuele werelden.
  
• NL : De KB archiveert waardevolle sites.
• BE : Vlaanderen krijgt een eigen domein extensie.
• Firefox haalt het Guiness Book of Records.
  
• NL : Een onderzoek naar het internetgebruik bij jongeren.
• US : Google maakt de contextuele inhoud van filmpjes opzoekbaar.
• Kampioenschappen kunstfluiten.
• NL : Utrecht krijgt een nieuwe bibliotheek in de vorm van een kasteeltoren.
• US : Google Maps nu ook bruikbaar als voetganger.
  
• US : Google praat met Digg over een overname.
• US : Google Knol wordt opgezet als is een encyclopedie die je betaalt voor je bijdrage.
• US : Bill Gates stopt met werken bij Microsoft, maar blijft wel voorzitter.
  
• BE : Socius komt met een eigen versie van 23dingen.
• US : Google indexeert zijn 1 triljoenste webpagina.
• De 7 wereld natuurwonderen.
  

Links : Feedly, Google Pages, Sputtr, Mozilla Weave, Foxmarks, Google Browser Sync, Wubi Installer, Odiogo, Scrnshots, Feed My Search, YouTomb, File Hippo, Crazy Egg, Deezer, Loud3r, Twingly, Color filter, Splandoo, CampFire, Poll the people, Nasa images

• US : Del.ico.us wordt delicious met een herwerkte dienst.
• UK : De British Library wint een prijs voor haar bijdrage aan het internet.
• BE : Theater aan zee zet muzikanten achter de ramen van het "schipperskwartier".
• UK : J.K. Rowling schrijft het sprookjesboek dat vermeld wordt in de Harry Potter verhalen.
• NL : DOK Delft is modernste bib ter wereld in de categorie technologie en innovatie.
  
• US : Google Pages stopt ermee vanwege de overlapping met Google Sites.
  
• Onderzoekers slagen erin om de internetsnelheid maal 10 te laten gaan via de bestaande netwerken.
  
• US : Google toont de olympische spelen.
• US : Google Insights gaat van start.
• BE : De bibliotheekweek gaat van start en deelt kalenders uit.
  
• US : Drijft de digitale inhoud van de bibliotheken op.
  
• EU : Europeana sputtert door de trage participatiegraad.
• US : WorldCat identities linken je inhoud aan de catalogus.
  
• BE : 23dingen komt naar de Vlaamse bibliotheken.
  
• US : Google vecht mee voor een nuttige invulling van vrijgekomen ruimte in de ether.
• Internet wint terrein op de krant als informatiebron.
• EG : Oud Egyptische bibliotheek teruggevonden.
• Luisterboeken worden op micro-sd kaarten aangeboden.
  

Links : Blinkx, zoek in Google zonder Google resultaten, Face your manga, Wiki Books Junior, Tube Popper, Hittery, Timerime, DBNL Jeugd Literatuur, My Mia Mia

• US : Google maakt het vertalen vanuit het Google soekvak.
• US : Google komt met een eigen browser op de markt, Chrome genaamd
• EU : Het filmarchief opent zijn digitale deuren.
  
• US : Vice-presidents kandidate Sarah Palin werd gekozen dankzij een blog.
• BE : De breedbandpenetratie valt terug.
• EU : De deeltjesversneller onder de Frans/Zwitserse grens wordt in gang gestoken.
• US : HP kondigt laptops aan die 24u autonomie zullen hebben.
• EU : Open monumentendag 2008.
• BE : RE - Breedband vermindering
  
• US : Microsoft laat Vista los om versneld de opvolger "7" uit te kunnen brengen.
  
• BE : Een studie van het gedrag van jongeren en het internet.
• US : Google start de ideeëndoos 10 maal 100.
  
• US : Google wordt 10 jaar.
  
• NL : E-books worden gratis ontleenbaar.
  

Links : The Bubble Project, Stuudle, User Voice, Crowd Sound, Picasa sjablonen, Public Profiler, Screen Grab, MixTube, Gmail Contacts, Lipsum, WikiWax

• BE : WINOB krijgt nieuwe site.
• BE : Digitale muziek is nu ook in Gent ontleenbaar.
• BE : Betalen moet nu ook voor de tekst en muziek van oa. klein klein kleutertje.
• BE : De Minister van Economie pleit voor meer basiskennis economie in de klassen.
• US : Google toont de verkiezingsweg.
• LG Nobel prijzen.
• BE : Een algemene stakingsdag.
  
• US : Grootste vinyl collectie wordt verkocht.
• US : Schokerende literatuur in de vitrine.
• Nu ook muziek op sd-kaartjes verkrijgbaar.
  
• Nobelprijs literatuur voor Jean-Marie Gustave Le Clézio.
• US : Wikipedia kiest Ubuntu voor zijn servers.
• Banken krijgen financiële injecties van de diverse regeringen.
• Blog actiedag 2008 in het teken van armoede.
• US : Volgens een onderzoek is surfen goed voor het verstand.
• BE : Wachtebeke is de 23ste boekegem gemeente.
• De eerste micro-sd spelers komen op de markt.
• DE : Een rechter bepaalt dat ip-adressen niet persoonlijk zijn.
• US : Eminem maakt een come-back.
• US : Het tv-programma "iets met boeken" komt zowel in België als in Nederland op de buis.
  
• Open Office haalt download records met zijn derde versie.
• US : MTV komt met een eigen YouTube-achtige muziekdienst.
• US : Gmail kan als OpenID gebruikt worden.
• Ubuntu 8.10 wordt op de wereld losgelaten.
  
• Halloween 2008

Links : Feed Compare, Goals on Track, bx-codes, Game Curry, Domainr, Icon Look, Google Redesigned, Stylish, Jamsbio, Open Office, MTV Music, Joongel, Korftfilm.be, YouTube Screeningroom

• BE : Analoge TV signalen vallen uit de ether.
• US : Sarah Palin laat zich beetnemen door Sarkozy immitators.
  
• UK : Manuel van Fawlty Towers krijgt een onaangenaam voicemail bericht.
  
• BE : Einde van het uitlenen van retail games in zicht.
  
• FR : Anti-pitaterij wet wordt gezonken door strafmaat van een totaal internet verbod.
• Guy Fawkes Day.
• US : Volg de verkiezingsuitslagen via Google.
  
• US : YouTube gaat volledige films tonen.
• NL : Domino Day.
• US : YouTube Live is een concert ter promotie van de filmpjse op YouTube.
• US : De NASA meld de eerste stap richting een interplanetair netwerk gezet te hebben.
  

Links : Juice App, Wordle, Username Check, surf als in China, Twitter Grader, TinyURL, Shrink2One, Tabbloid, Let me Google that for you, HugeURL, Vandaag in beeld, Lunascape browser, Addictionary

• USB 3.0 wordt aangekondigd voor binnen 2 jaar.
• Nominaties voor woord van het jaar 2008.
• Nederlandstalige wikipedia telt een half miljoen artikels.
• VA : De paus verklaart dat hij het internet maar niets vindt.
• BE : Locus stelt zich voor.
• Open icoon voor het delen van content.
• Google maakt via Zeitergeist de frequenst opgezochte resultaten bekend.
• BE : De politie maakt bekend dat ze aanslagen verijdeld heeft.
  
• De Creative Commons krijgen gezelschap van de Science Commons.
• BE : De regering(en) beslissen om de analoge "sneeuw" te gaan gebruiken voor WiMax internet.
• BE : Leterme legt andermaal zijn ontslag voor aan de koning.
• VA : De paus bekent nu ook zijn homofobie.
• Kerstmis.
• internet wint terrein op alle fronten
  

Links : Great Summary, Big Book Search, Viewzi, Tracer, Jumbra, Url-info, Helveti Reader, Wowzio, Feedjit, Wowzio, Outbrain, Duck Duck Go, KidZui, SongBird


Over de maanden heen is de zowel de inhoud, de stijl, als de opmaak aan verandering onderhevig.  Zo heb ik in het begin van 2008 alle berichten die ik destijds in de Joomla blog had gemaakt handmatig overgezet naar Blogger, waardoor er wel wat afbeeldingen kunnen ontbreken en wat minder goed in de huidige opmaak passen.

Iets dat in Blogger niet meer zou moeten voorvallen want ik heb er mijn draai mee gevonden en het blogt vrij aangenaam, al kan het uiteraard altijd beter.  Net als deze blog, ik sta dan ook altijd open voor suggesties, ideeën, gast bloggers, ...


Een welgemeend dank u wel aan iedereen die hier bijdraagt door mee te volgen, te reageren, te mailen, te linken of op een andere manier met de blog om te gaan.  Ik wens jullie dan ook meteen een gelukkig eindejaar en zie jullie graag volgend jaar terug.

Net als vorig jaar komt de woordenboek uitgever VanDale met "woord van het jaar". Een lijst aan nieuwe termen in diverse categoriën die dit jaar zijn opgedoken.

Zo werden de woorden "gedoogregering" in Nederland en "tentsletje" in Vlaanderen tot woord van het jaar gestemd. Wat al die woorden juist betekenen kan je op de respectievelijke sites ontdekken.

Waarbij er wel wat woorden nadrukkelijk verwijzen naar belangrijke gebeurtenissen uit dat jaar. Zoals octopus Paul en het WK voetbal of de vele termen die tijdens de Belgrische regeringsvorming reeds zijn gevallen.

In het Franse Treigny een dorp in het Yonne departement van de regio Bourgondië is men al sinds 1999 aan het Guédelon kasteel aan het werken.

Een volledig nieuw kasteel dat aan de hand van dertiende eeuwse bouwtechnieken uit hout en steen opgetrokken wordt.  Met de bedoeling dat de vijftig mensen die hieraan werken er tegen midden 2020 mee klaar zouden zijn.

Een project dat een beter inzicht zal geven over hoe zo'n kastelen destijds juist gebouwd werden.  En als levend lesmateriaal voor geschiedenis leerkrachten kan dienen, maar evengoed een trekpleister voor geïnteresseerd toeristen.


Waar je wellicht te horen zal krijgen dat het woord kasteel van het latijnse woord "castellum" afstamt en voor "versterkte plaats" staat.  Hetgeen niet in alle talen dezelfde definitie meekrijgt.

Zo staat het Franse woord "château" enkel voor een een groot landhuis zonder het over de aanwezigheid van versterkingen te hebben.

De reden hierachter valt terug te vinden in haar geschiedenis.  Het is namelijk begonnen als een defensieve structuur voor opslagplaatsen van rijkdommen en grondstoffen.  Waarvan de eerst vormen in de vruchtbare sikkel, de indus vallei, Egypte en China opdoken.

kruisvaarders krak in Syrië

Om zich pas vanaf het bronzen tijdperk te gaan ontwikkelen in Europa.  Met dat verschil dat er in het  Oosten toen wel al stenen als bouwmateriaal gebruikt werden in plaats van aardwerk.

Die vanaf 2 VC begonnen op te komen onder de omschrijving van "oppida" of "afgesloten ruimtes".   Wat dan weer inhield dat de ruimte, vaak op een heuvel, omringd was door een omheining en mogelijk een slotgracht.

Waarvoor je in de 9de en 10de eeuw soms de toestemming van een leenmeester of koning nodig had eer ze mochten gebouwd worden.  Een gebruik dat door regelmatige invallen evolueerde naar meer dan enkel een versteviging van het huis van de landheer.   Dat tegelijkertijd dienst deed als uitkijkpunt en een manier was om controle uit te oefenen.

burcht van Kizkalesi in Turkije

Pas vanaf de 12de eeuw spreken we van kastelen zoals we ze nu (her)kennen aangezien er van dan af steen gebruikt werd.  Samen met de, op weg naar en tijdens de kruistochten, opgedane ervaringen evolueerden hun vorm en inrichting.

Zo duurde het bijvoorbeeld tot de dertiende eeuw eer er schietgaten kwamen.  Omdat men daarvoor van oordeel was dat dit de integriteit van het gebouw in het gedrang zou brengen.  Hierdoor waren de kantelen niet langer de enige plaats van waaruit men zich kon verdedigen.

Fort Boyard in Frankrijk

Om uiteindelijk in de 17de eeuw weer als een landhuis door het leven te gaan.  Zoals het Neuschwanstein kasteel mooi weet te illustreren.

Niet dat de noodzaak voor verstevigde ruimtes verdween.  Het evolueerde meer weg van het kasteel ontwerp om in de richting van het fort te gaan.  Waarbij het accent voornamelijk om de ommuring ligt en de interne uitwerking veel vrijer is.  (afbeeldingen 1,2,3,4 en bron)

Net zoals vorig jaar (toen won swaffelen) riepen het Dagblad De Pers, Van Dale en het Genootschap Onze Taal een woord tot woord van het jaar uit. Dit jaar werd dat twitteren. Een manier om via korte boodschappen van 140 tekens of minder te communiceren met anderen.

Een vorm van micro-blogging die ondertussen al heel wat concurrenten kent, zoals het door Google opgekochte Jaiku.  Maar je ook als een centrale bouwblok bij bijvoorbeeld FaceBook kan terugvinden.

Twitteren wist het dit jaar van onder meer woorden als kopvoddentaks, vaccinatieangst en vuvuzela.te halen door bijvoorbeeld zijn impact op de nieuwsberichtgeving.   Denk onder andere maar is terug aan hoe snel het nieuws over de Hudson landing van Chesley Sullenberger bekend werd.  (via bericht, strip)

• bankendomino : reeks faillissementen van onderling verweven financiële instellingen die stuk voor stuk insolvabel worden.
• duyvendakken : iemand afrekenen op zijn of haar actieverleden.
• gastroseksueel : man die zijn kookkunst aanwendt om een vrouw te verleiden of te behagen.
• horroropa : oude man die een gruwelijk misdrijf heeft gepleegd.
• hufterindex : lijst met mensen die zeer asociaal gedrag vertonen, m.n. in het verkeer.
• slaaprijden : een auto besturen terwijl men niet goed uitgerust is.
• smirten : flirten terwijl men met iemand staat te roken voor een gebouw waarin roken verboden is, bv. een café.
• swaffelen : (van mannen) het geslachtsdeel laten slingeren en moedwillig tegen een object aantikken, o.a. met het oogmerk hierdoor een ander of zichzelf op te winden.
• wiiën : gamen met een Wii-spelcomputer.
• zweef-tv : televisiegenre waarin aandacht wordt besteed aan het paranormale.

Naar analogie met het laatste woord wou ik toch nog even meegeven dat het gelijkaardig klinkende zweefteef de Zuid-Afrikaanse term voor stewardess is ;-)

via

edit : De Amerikaanse versie kan je bij Merriam-Webster terugvinden.

Om de meest krachtige magische figuren uit de literatuur en legendes te vieren bracht de Britse post de speciale editie "Magical Realms" op de markt. Waarin er vaak meer dan één magisch personage aan bod komt. Dat in een speciale presentatie pakket zelfs begeleid wordt door een kijk, van Kim Newman, op de evolutie van Britse fantasy gaande van de verhalen van koning Arthur tot Harry Potter.

Een initiatief dat de "British Fantasy Society" die, sinds 1974, jaarlijks prijzen uitdeelt aan de beste Britse fantasie wel zal weten te waarderen. Maar in Nederland en Vlaanderen nog geen equivalent kent. Al bestaan er wel al heel wat prijzen voor onder meer poezie, proza, essay, jeugdliteratuur, toneel en misdaad romans.

(JK Rowling - Harry Potter)

(Terry Pratchett - Discworld)

Rincewind is een mislukte student van de Gesloten Universiteit, de toverschool van Ankh-Meurbork. Doordat hij stiekem in de Octavo, het krachtigste toverboek, had gekeken en een bezwering zich in zijn hoofd nestelde. Zodat elke andere spreuk niet meer geleerd kon worden. Gelukkig heeft hij wel het lichaam van een lange afstandsloper, zodat hij telkens weer kan ontsnappen aan allerlei groeperingen die hem graag zouden willen doden. Hij staat dan ook niet voor niets bekend als een persoon die kleine problemen kan oplossen door ze te veranderen in grote catastrofes.

Nanny Ogg is het stereotypte van de moedergodin uit de Wicca religie. Die driemaal getrouwd is met vijftien kinderen en heeft vele kleinkinderen. Maar het is vooral haar mentaliteit die van haar de moeder maakt. De mensen gaan haar namelijk graag om advies vragen. Hetgeen niet echt het geval is bij andere heksen die in dezelfde coven zitten.

(CS Lewis - De Kronieken van Narnia)

(de legende van koning Arthur)

Merlijn is een tovenaar aan het hof van koning Arthur en diens leermeester. Die voorspellingen kon doen en de resultaten van veldslagen in het voordeel van ridders van de ronde tafel wist om te buigen.

Morgan Le Fay is een, vermoedelijke halfzus van koning Arthur, die over toverkrachten beschikt die ze van haar moeder, de Vrouwe van het Meer, heeft geërfd. Die zich na verloop van tijd tegen Arthur en zijn vrouw Guinevere keert. Maar uiteindelijk tot inkeer komt en Arthur naar Avalon, zijn laatste rustplaats, begeleid. (via The Guardian, Wikipedia en beelden 1, 2, 3, 4)

(Vlaanderen onder het Heilige Romeinse Rijk in het jaar 1000)

Onlangs las ik dat het woord "Vlaanderen" in de 8ste eeuw afgeleid zou zijn van het Duitse "flauma" dat voor "ondergelopen land" zou staan. Waarmee er naar een polderachtig gebied rond Brugge verwezen zou worden. Een naam die de graven van Vlaanderen achteraf hebben uitgedragen.

Een ideale vraag om naar "ik heb een vraag" te versturen. Waar de archeoloog en historicus, Prof. Dr. Dries Tys, van de VUB kon beantwoorden.

(Het graafschap Vlaanderen in de 14e eeuw)

In de 8ste en 9de eeuw was "Vlaanderen" inderdaad de naam voor de kustvlakte tussen de Yzer en het Zwin, en de aangrenzende zandstreek: de pagus Flandrensis.

Een pagus is een "gouw", statutair ging het om een (klein) graafschap, qua omvang dus om iets kleiner dan een arrondissement en groter dan een kanton. Met Flandrensis werd inderdaad ook het schorre en slib karakter van de streek beschreven: het gebied was een kustgebied met grote getijdengeulen en groene schorren waarin schapenboeren leefden, al dan niet op terpen.

(Het graafschap Vlaanderen in 1609)

Dit gebied had een grote economische waarde, want het textiel dat er met de schapenwol werd geproduceerd werd ver verhandeld. Op het einde van de 9de eeuw is Boudewijn 2 de gouwgraaf die het fort van Brugge houdt, dat in de 9de eeuw door de Karolingische macht werd opgeworpen om de rijke schapenboeren in de schorren te beschermen tegen de Vikingen.

De graaf is erg ambitieus en slaagt er in zelf een immens kapitaal op te bouwen en heel wat pagus graafschappen te verzamelen, onder de naam Vlaanderen. De pagus Flandrensis nam dus inderdaad een centrale plaats in. Die andere graafschapjes waren de pagus Mempiscus (rond Roeselare), Rodanensis (rond Aardenburg), Gandenses (rond Gent), enz.

(Het Vlaamse gewest in 2010)

Een naam die tijdens de periode van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden voor het hele gebied dat we nu als Vlaanderen kennen is gaan gebruikt worden. wellicht omdat deze bij het bepalen van de provincies het frequenst voorkwam . Met name in de regio's die voor de heropdeling bekend stonden als Vlaanderen, West-Vlaanderen, Frans-Vlaanderen en Zeeuws-Vlaanderen.

Al zouden deze grenzen, na de gesprekken die Jean-Luc Dehaene momenteel voert over de splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde, nog kunnen bijgeschaafd worden. Want zoals de geschiedenis weet aan te tonen zijn benamingen en grenzen bijzonder flexibele begrippen.

Scott Manley maakte een overzicht van de asteroïden (soms ook planetule genoemd) die in ons zonnestelsel zijn ontdekt. Beginnende in het jaar 1980 en eindigend met het beeld dat we nu kennen.

Elke nieuwe ontdekte is ter herkenning met een wit puntje weergegeven, aardscheerders in het rood, in de buurt van de Aarde komende objecten in het geel en alle andere in het groen.

Vanaf het midden van de jaren 1990 stijgt de frequentie aan ontdekte objecten dankzij een geautomatiseerd scanningssyteem.  En in het begin van 2010 gaat men met WISE (Widefield Infrared Survey Explorer) proberen om de hele hemel in kaart te brengen.  Waardoor er ondertussen reeds een half miljoen gelijkaaridge objecten zijn ontdekt.

Een buzzwoord  is een woord dat binnen een bepaalde omgeving met regelmaat wordt gebruikt om iets aan te duiden zonder daarmee een duidelijke invulling te geven.

Typische buzzwoorden dat je de afgelopen tijd zou kunnen gehoord hebben zijn bijvoorbeeld : koopkracht, crisis, manager, commissie, pro-actief, ...

Een fenomeen dat ze in de VS maar al te goed kennen, zeker na de afgelopen presidentiële verkiezingen en de financiële crisis. De New-York Times maakte dan ook het volgende overzicht van de frequenst gebruikte buzzwoorden van het afgelopen jaar.



Zo betekent "digital cliff" het sterk verslechteren van een uitzending vanaf een zekere afstand.  Je zou dit kunnen tegenkomen wanneer er bijvoorbeeld niet meer analoog in de ether wordt uitgezonden.

• age-doping : Vervalsen van papieren om een atleet toch te kunnen laten deelnemen.
  
• burrowing : Wanneer politici waarvan de partij niet meer aan de regering deelnemen zich in afwachting van een heropflakkering een andere overheidsjob zoeken.
  
• cariboe barbie : Een bijnaam voor de republikeinse vice-president kandidate Sarah Palin.
  
• change : Het gebruik van nieuwe ideëen en methodes.
  
• digital cliff : Het sterk verslechteren van een uitzending vanaf een zekere afstand.
• dwt : Staat voor "driving while texting", al rijdend teksten/smsen.
  
• edupunk : Iemand die zichzelf kennis bijbrengt zonder daarvoor de klassieke instellingen of opgaven te volgen.
  
• fail : Een term die vooral on-line populair is en gebruikt wordt om een falen aan te duiden, in erge gevallen kan dat zelfs "epic fail" worden.
  
• fish pedicure : Een kosmetische procedure waarbij vissen de dode huid van je voeten eten.
  
• frugalista : Een zuinig maar goed gekleed persoon.
  
• futarchy : Een theoretische overheid die gestuurd wordt door speculatieve markten.
  
• gas-sipper : Een overmatig brandstof verbruikend object, dat vaak een auto is.
  
• greyjing : Een bijnaam voor Beijing waar de lucht de meest vervuilde ter wereld is.
  
• hockey mom : Een moeder die op een agressieve wijze hockey opdringt aan haar kinderen.
  
• in time tank : Betekent dat iemand zijn politieke steun aan iemand anders geeft vanwege onderling gemaakte afspraken.
  
• joe : Jan alleman, Jan met de pet
  
• lipstick on a pig : Iets opsmukken verandert niets aan het onderliggende feit.
  
• longphoto : Een filmpje van 90 seconden op Flickr.
  
• mauls : Het omgekeerde van een bonus, waarbij je een boete betaalt als iets slecht uitdraaid.
  
• maverick : Een persoon waarvan niemand moet weten.
  
• naked short selling : Aandelen van iemand anders verkopen zonder dat je er eerst de toestemming voor vraagt om ze te mogen verkopen.
  
• nuke the fridge : Wanneer iets aanmodderd.
  
• obamanation : Verwijzende term voor aanhangers van Barack Obama.
  
• phelpsian : Goede zwemmer, naar analogie met de Amerikaan Michael Phelps.
  
• photobombing : Bewust jezelf onuitgenodigd op de achtergrond van iemands foto toevoegen.
  
• plutoid : Een manier om gelijkaardige ruimte objecten, als Pluto, te beschrijven die net geen planeten zijn.
  
• pregorexia : Een zwangere vrouw die obsessief slank willen blijven.
  
• recessionista : Iemand die in stijl weet te blijven tijdens een financiële crisis zonder al teveel geld uit te geven.
  
• sister wife : Een vrouw die haar echtgenoot deelt met een andere vrouw.
  
• skadoosh : Een term uit de film "Kung Fu Panda".
  
• stag-deflation : Een groeiende economie waarin prijzen zakken.
  
• staycation : Een vakantie waarbij je nergens naartoe trekt.
  
• tbtf : Staat voor "to big to fail", wat betekent dat iets te groot is om onder te gaan.
  
• terrorist fist jab : Een handteken waarbij 2 mensen mekaar met de kneukels van hun handen begroeten door ze kort tegen mekaar te duwen.
  
• throwie : Batterijen die worden gebruikt als een vorm van graffitti.
  
• twi-hard : Een fan van de boekenreeks "Twiliight" van Stephenie Meyer's, naar analogie met "Die Hard".
  
• twitt- : Alle vormen van communicatie die op Twitter gebasseerd zijn.
  
• quake lake : Een meer dat gevormd wordt door een aardbeving.
  

Vermoedelijk bestaan er ook in het Nederlandse taalgebied gelijkaardige termen, maar ik kon er mij niet onmiddellijk enkele voor de geest halen.

In 1930 vechten rivaliserende mafia bendes in de achterbuurten van New York. Zoals Teddy Toad en zijn bende kikkers. Die in een gevecht met de machtige White Coal verwikkeld zijn om de liefelijke Lady Horny uit hun handen te houden. Tussen liefde, muziek en wraak wordt je verdiept in de  wereld van omerta.



Een erecode waarbij het stilzwijgen, in het bijzonder ten opzichte van de overheden, van groot belang is. Net als het niet tussen komen in de (il)legale zaken van anderen. Als dit wel gebeurt kan je dit met de dood betalen. Je bent dan gebrandmerkt als cascittuni (informant) of pentito (spijtoptant). Maar omdat die persoon dan vaak beschermd wordt is kunnen er ook represailles op de familie leden volgen. Tenzij ze de persoon in kwestie verstoten.

De origine van dit gebruik dateert echter van voor de opkomst van de georganiseerde misdaad op Sicilië. Dat door de eeuwen heen door andere delen van het latere Italië en buitenlandse kolonisaties onderdrukt werd. Het kan namelijk getraceerd worden tot de 16e eeuw, als een manier om zich tegen de Spaanse bezetting te verzetten.

Waarvan het het woord "hombredad" (mannelijkheid) heeft ontleend. Dat is aangepast is naar het Siciliaanse woord voor man (omu) en door de lokale dialecten vervormd zou zijn geraakt tot omertà. Omdat het niet als mannelijk aanzien wordt om hulp te zoeken bij wettelijk samengestelde instanties
om persoonlijke grieven te vereffenen. Dat door het Siciliaanse spreekwoord "Hij die doof, blind en zwijgzaam is zal honderd jaar in vrede leven." wellicht nog het best wordt toegelicht.

Dankzij de 579e les van Dante Sheperd kwam ik bij dit weetje over de werkelijke naam van Jezus Christus uit.  Waarvan onderzoekers al eerder verklaard hebben dat hij 2 a 7 jaar voor zijn neergeschreven geboorte zou zijn ter wereld gekomen zijn.

De termen "crist" en "christ" komen van het Griekse "Khristós" dat in het Latijnse "Christus" werd. Dat dan weer van een vertaling van "mashiach" of "messias" komt. Hetgeen "de gezalfde" betekent.

Het is pas in de 14e eeuw dat de spelling van het woord op "Christ" werd vastgelegd. En in de 18e eeuw werd dit de standaard in de Engelse taal.  Doordat er toen een taalkundige beweging was die de woorden nauwer wou laten doen aansluiten bij hun Greekse of Latijnse origines.

Jezus is dan weer een hervertaling van het Griekse (Iesus) en het Latijnse (Iesous).  Wat dan weer van het Hebreews/Aramees woord voor Joshua komt, dat zoveel als "Jahweh levert (of red)" staat.   "Jezus Christus" betekent dus eigenlijk "de gezalfde Joshua".

Naar jaarlijkse gewoonte brengt de woordenboek uitgever VanDale een lijst met nieuwe vaak gebruikte woorden uit. Zowel voor Nederland als voor Vlaanderen.

	Nederland	Vlaanderen
woord van het jaar	project X-feest bangalijst inbrekersrisico	frietchinees miserietaks anticoalitie
jongerentaal	whappen yolo trollen	yolo trollen weblief
lifestyle	facebookrellen wrijftelefoon cupcakemama	wrijftelefoon spiegelvasten zijdecolleté
sport/amusement	gangnamstijl dopingdomino koefnoentype	gangnamstijl betaalpolitie daumscore
economie	onderwaterhypotheek begrotingsravijn geldmoord	sjoemelstroom crisisportemonnee consudelen
politiek	weglooppoliticus Kunduzakkoord gluurverhoging	foefelakkoord kartelslet zonderwoordenjournalistiek

Tegenwoordig kan je vaak horen spreken over Vlamingen en Walen. Waar de naam Vlaanderen juist vandaan komt haalde ik al eerder aan, maar wat zou eigenlijk het verhaal achter "Wallonië" zijn?

Alles begon wanneer Julius Caesar Gallië in 57 VC veroverde. Een gebied waar de bevolking van het gebied Keltisch met een Germaanse invloed was. Die sterker aanwezig was in het Noorden van de toenmalige Romeinse provincie (Gallia Belgica) dan in het zuiden.

Geleidelijk aan romaniseerde dat gebied zich en veranderde de inwoners in Gallo-Romeinen. Die hun Keltische dialecten achter zich lieten en een gevulgariseerde vorm van Latijn gingen spreken. Een groep die, door hun Germaanse buren, de Walh (enkelvoud) of Walha (meervoud) genoemd werden.

Een benaming die oorspronkelijk afkomstig is van het oude Duitse woord dat diende als een verwijzing voor een Romein of vreemdeling. Die de Germaanse volkeren aan hun Romaanse buren gaven, incluis het Gallisch gedeelte dat zich grotendeels geromaniseerd had. Maar de betekenis van de term evolueerde en verwijst tegenwoordig naar de Keltisch of Latijns sprekende mensen.

Naast de inspiratie naam voor de naam Wallonië heeft ook de lokale taal, dat we ondertussen nog steeds als het Waals kennen, een afgeleide benaming bezorgd. Dat naast het Picardisch en het Lotharings nog steeds de vaakst voorkomende streektaal in Wallonië is.