Zoals elk jaar is er ook deze 1 januari een publiek domein dag. Een dag waarbij het copyright van bepaalde werken vervalt op tal van werken. Waardoor zij het publiek domein gaan vervoegen en vrij te gebruiken zijn.

Ter promotie wordt er daarom jaarlijks een "groepsfoto" genomen van de meest spraakmakende namen die je hieronder kan terugvinden :

• Beatrix Potter (28 juli 1866 - 22 december 1943) : illustrator
• Sergei Rachmaninoff (2 april 1873 - 28 maart 1943) : muzikant
• Fats Waller (21 mai 1904 - 15 december 1943) : muzikant
• Nikola Tesla (10 juli 1856 - 7 januari 1943) : uitvinder
• Chaim Soutine (13 januari 1893 - 9 augustus 1943) : schilder
• Simone Weil (3 februari 1909 - 24 augustus 1943) : filosoof
• Max Wertheimer (15 april 1880 - 12 oktober 1943) : psychologie
• Sophie Taeuber-Arp (19 januari 1889 - 13 januari 1943) : schilder
• George Washington Carver (januari 1864 - 5 januari 1943) : uitvinder
• Shaul Tchernichovsky (20 augustus 1875 - 14 oktober 1943) : dichter
• Kostis Palamas (13 januari 1859 - 27 februari 1943) : dichter

Met de kickstarter campagne "Set Chopin Free" wil de non-profit organisatie Musopen het volledige oeuvre van Frédéric François Chopin (1 maart 1810 – 17 oktober 1849) beschikbaar in het publieke domein.

"Musopen (www.musopen.org) is a 501(c)(3) non-profit focused on improving access and exposure to music by creating free resources and educational materials. We provide recordings, sheet music, and textbooks to the public for free, without copyright restrictions. Put simply, our mission is to set music free."

Want hoewel de partituren in het publiek domein liggen, is dat niet het geval van de gespeelde interpretaties. Daarom willen ze aan de hand van een kickstarter 75 000 dollar bijeen krijgen om de muziek door een orkest te laten opnemen en vervolgens aan het publieke domein vrij te geven. (via)

Op nieuwjaarsdag vervoegden een aantal werken en auteurs het publieke domein. Omdat ze volgens de copyright regels, in zowat de hele EU, 70 jaar na het overlijden vrij toegankelijk worden. Iets dat door de "publiek domein dag" in de kijker wordt gezet. Zo kan je op de afbeelding hierboven van links naar rechts Stefan Zweig, Bronislaw Malinowski, Francis Younghusband, L.M. Montgomery, A.E.Waite, Edith Stein, Robert Musil, Grant Wood, Bruno Schulz, Franz Boas en Eric Ravilious.

Amelia Andersdotter, een Europees parlementslid voor de PiratenPartij, maakte een overzicht van welke auteurs er per EU land vrij kwamen. Voor België is dat Neel Doff (1858-1942). Voor Nederland zijn dat Michel van Campen (1874-1942), Dinah Kohnstamm (1869-1942), Roeland Anthonie Kollewijn (1857-1942) en Herman Salomonson (1892-1942).

Ontwerpster Tori Iannarino maakt sjaals aan de hand van werken die in het publiek domein zijn verschenen.

Zij het aan de hand van zelgekozen boeken of enkele titels (A Tale of Two Cities, Pride and prejudice, Persuasion) die standaard voor handen zijn in haar Etsy winkel.

Waarbij ze een willekeurig gekozen pagina uit het boek gebruikt om de sjaal mee op te vullen. (etsy via laughing squid met wikipedia)

In maart verwees ik met de "Phantom of the Opera" al is naar de mogelijkheden van YouTube. Deze keer verwijs ik naar het seizoensgebonden "Night of the Living Dead". Een zwart/wit cultfilm uit 1968 die ondertussen, door een fout van de verdeler, opgenomen is in het publieke domein. Waarin ghouls en zombies de hoofdrol spelen. Die je dankzij OpenFlix hier kan bekijken of dankzij VITAC Captations als luisterboek kan volgen. (met wikipedia en youtube)

In februari had ik het al is over het Duitstalige open domein liedjesboek. Dat toen nog in aanmaak was maar waar ondertussen al een eerste versie van bestaat. Die in 54 800 liedjes boeken zijn afgedrukt om over tal van kleuterscholen verdeeld te worden.

Voor een Vlaams / Nederlandse versie kan er alvast inspiratie gevonden worden op archive.org en Google Books. Hetgeen een leuk middel kan zijn om de bibliotheek beter te profileren als een open alternatief. (via nerdcore)

Net als het in België onlangs het geval is geworden, is GEMA in Duitsland geld gaan vragen voor het gebruik van partituren in kinderopvang, kleuter- en lagere scholen. Waarbij elk individuele kopie moet worden gemeld.

Als reactie hierop kwam de Piratenpartij met het idee om een liedjesboek met werken uit het publieke domein uit te werken. Iets waar ze al eerder ervaring in hadden door het maken van een combinatie aan soortgelijke kerstliederen. Met de bedoeling dat de inhoud wel vrij mag gekopieerd worden, zonder enige administratieve verplichtingen.

Maar daarnaast zal het ook als een referentie punt gaan gelden. Door de de onzekerheid of het liedje al dan niet, na een bescherming van 70 jaar, tot het publiek domein behoort weg te nemen. Met alle mogelijke gevolgen voor de verkoop in het commerciële circuit.

Iets dat zich vanaf maart zal uitwijzen, indien er voldoende vrijwilligers, een verdeler en sponsers gevonden worden. Zodat het 52 tellende publiek domein liedjesboek gratis naar zo'n 50 299 kleuterscholen en kinderdagverblijven zullen verzonden worden en digitaal beschikbaar beschikbaar gemaakt.

Een originele oplossing, die tegelijkertijd ook dat onderdeel van het erfgoed helpt te bewaren. Beslist een project waar ik voor een Nederlandse variant mijn schouders wil onder zetten. Zeker als ik dit in de 20% zelf te besteden tijd zou mogen doen. (via nerdcore en afbeelding 1, 2)

De eerste dag van het nieuwe jaar staat ook bekend als publiek domeindag. Een dag waarop de copyright van tal van werken vervalt waardoor ze tot het publieke domein toetreden. (afbeelding)

De inhoud van Google Books, publiek domein en nieuwe werken, kan je nu overal meenemen. Dankzij de dienst die bij, de hierop gebouwde web winkel, wordt meegeleverd. Zoals ondertussen gebruikelijk is, is deze dienst enkel in de VS bruikbaar. En kunnen Amerikanen die buiten de VS gaan off-line verder gaan.

Maar niet getreurd want dit geld enkel voor het aankopen. Want werken uit het publieke domein, zoals Frankenstein, zijn wel toegankelijk. Al waarschuwen ze bij Google wel meteen dat niet elk land dezelfde data hanteert om een werk publiek domein te verklaren. Momenteel zijn alle zichtbare werken aangegeven op basis van de regels in de VS.

Een leuk weetje is dat ze voor hun onvindbare pagina's een eigen, erg toepasselijke, variant op de Fail Whale hebben gemaakt. Waarin er naar Ishmael (de walvis) en Ahab (de kapitein) verwezen wordt. Bekende personages uit het Moby Dick verhaal van Herman Melville. (via laughing squid)

De romantische verhalen van Jane Austen, zoals "Sense and Sensibility" en "Pride and Prejudice", zijn wijdverspreide klassiekers die je ondertussen in het publiek domein kan terugvinden. Iets dat Seth Grahame-Smith herwerkte door er zombies te gaan bijschrijven. Waardoor het verhaal voor heel wat mensen terug aantrekkelijk om het te (her)lezen wordt.

In dezelfde stijl herwerkte Ben H. Winters het werk "Sense and Sensibility" door er zeemonsters bij te schrijven.  Waarvan je de uitgave ondertussen eveneens kan aankopen.

Waardoor het potentieel van het publiek domein nog is mooi in de verf wordt gezet.   Maar ook het remix concept dat zich tot nu toe voornamelijk in via muziek en film kenbaar maakte nu ook de boekwereld is binnengeslopen.  Wat wellicht menig creatief schrijven workshop zou beïnvloeden.  (via)

"A Christmas Carol" is een verhaal van Charles Dickens dat voor het eerst op 19 december 1843, zo'n 166 jaar geleden dus, verscheen. Om amper twee dagen later door haar 6000 eerste drukken te zitten.

Wat goed nieuws was de jonge Dickens die dit verhaal geschreven had om zijn schulden te kunnen afbetalen.  Iets waar hij al vanaf een jonge leeftijd in aanvaring was gekomen.  Toen zijn vader, John Dickens, aangehouden werd omdat hij zijn schulden niet kon betalen.

Met als resultaat dat de hele familie naar de gevangenis verhuisde. Op de twaalfjarige Charles na die gedwongen werd om in de buurt een huisvesting te nemen. Maar ook met de school te stoppen, zijn collectie boeken te verpanden en werk te aanvaarden in een schoensmeer fabriek.

Als een onderdeel van de festiviteiten voor de 200ste verjaardag van de geboorte van de schrijver Edgar Allan Poe , een meester van het macabere,  kon je tot op woensdag 7 oktober afscheid komen nemen van de in het Baltimoorse Poe museum.   Door een replica van zijn lichaam in een houten kist een laatste groet te brengen.  Waarna hij afgelopen zondag een nieuwe laatste rustplaats heeft gekregen te Westminster.

Poe wordt als de grondlegger van het detective en horror genre en door zijn bijdragen aan het toen opkomende science fiction genre als één van de invloedrijkste Amerikaanse schrijvers gerekend.   Met werken als "The Raven" en "The Black Cat" wist hij daook tot ons collectieve geheugen door te dringen. 

De Eiffeltoren is dankzij zijn leeftijd van het gebouw al lang een onderdeel van het publieke domein.  Waardoor het fotograferen van het beroemdste Franse monument voor en door iedereen toegelaten is.  Maar dat veranderde in 2003 wanneer de stad van Parijs die rechten terugvorderde.

Omdat het onderhoudsbedrijf van de toren dat jaar uitrustte met speciale belichting waarop wel een copyright claim kan gemaakt worden.  Hetgeen dan ook kort na de installatie gebeurd is.

Waardoor je niet langer nachtelijk foto's waar de belichting van de Eiffeltoren op te zien is mag publiceren.  Iets dat volgens de letter van de beschermingsregeling enkel mag na er epliciet toestemming voor te hebben gevraagd.

Al nuanceert de documentatie directeur, Stéphane Dieu, dit enigszins :  "It is really just a way to manage commercial use of the image, so that it isn't used in ways we don't approve,".  Toeristen en andere niet professionele fotografen worden met andere woorden oogluikend toegelaten om het copyright te schenden. 

Een probleem dat via de creative commons zou kunnen opgelost worden.  Aangezien je daar wel kan specifieren wat je vrij te gebruiken laat.   Bovendien zou het ook niet raken om via het huidige opzet extra ikomsten te verwerven om de stad verder te helpen verfraaien.  (tip Bram Janssens)

De Creative Commons zijn onlangs aangevuld met een nieuwe licentie, namelijk de CC0. Waarbij je je werk volledig vrij laat door afstand te doen van al je onder de auteurswet bepaalde rechten.

Bestaan er dan niet al zo'n licenties? Ja en nee. Ja in de zin dat ze bestaan en nee in de zin dat ze slechts gedeeltelijk de lading dekken. De PDDL dekt bijvoorbeeld enkel databases en hun inhoud. En de PDDC is dan weer op basis van de Amerikaanse wetgeving gemaakt. Waardoor hun waarde buiten dat gebied erg onzeker is.

Met deze nieuwe licentie zijn alle materiaalsoorten gedekt en kan je de licentie internationaal laten gelden. Bovendien bestaat deze uit drie belangrijke delen die het geheel voor elkeen moeten begrijpbaar kunnen maken. Namelijk een in eenvoudige en begrijpbare taal gemaakte samenvatting, de wettelijke code en de digitale code die zoekmachines aangeeft hoe ze je werken moeten identificeren.


Een goede zet van de organisatie om zo'n licentie te ontwikkelen die de leemtes van de vorige invult en bovendien door iedereen kan gebruikt worden.  Je hebt nu wel echt alle mogelijkheden om aan te geven hoeveel rechten je eigenlijk juist wenst te behouden.   En de mogelijkheid krijgt om rechtstreeks aan het publiek domein bij te dragen.

Het publieke domein kent heel wat gekende klassieke werken die de moeite waard zijn om gelezen en herlezen te hebben. Project Gutenberg indexeert deze zodat ze door iedereen kunnen gelezen en gedownload worden.  Dankzij "Universities and Colleges" krijg je daaruit een overzicht van een 100-tal van de bekendere Engelstalige werken.

Misschien vormt dit dan ook wel een goede reden om samen te werken met een drukker die een toestel heeft waarmee je enkelvoudige boeken kan drukken vanaf een bestand.  Samen met de steeds verbeterende kwaliteit van de e-readers kunnen dit manieren zijn om in het potentieel van het publiek domein te gaan tappen.

Iets dat beslist binnen de door de Europese Unie uitgeschreven i2010 strategie valt en waarbij je via het Communia netwerk op de hoogte kan blijven van evoluties hierover.

ArcaMax publishing komt met een originele manier om de klassieke boeken weer onder de aandacht te brengen.  Door deze in een boekenclub formule te gieten.  Elke deelnemer kan zich hiervoor inschrijven en ontvangt vervolgens per e-mail één hoofdstuk per dag. 

Zodat je minder overrompeld wordt door het volume van het werk.  Dit is allemaal mogelijk dankzij het feit dat deze boeken tot het publiek domein behoren, waardoor er heel wat restricties wegvallen.


Maar het samen bespreken en analyseren van het werk zit daar niet echter niet bij.  Misschien is dit wel iets dat de Vlaamse en Nederlandse bibliotheken samen zouden kunnen opzetten?

Boeken die zich in het publiek domein bevinden kan je trouwens via Authorama, een Gutenberg project,  LibriVox (die ze inleest), het Internet Archief en zijn Open Bibliotheek terugvinden. 

Je kan ze natuurlijk ook via Google Boeken terugvinden, want dat is één van de collectieonderdelen die Google zichzelf heeft opgelegd te digitaliseren.

Voor een langere lijst aan adressen kan je ook steeds deze lijst van gratis e-book bronnen raadplegen.

Deze strip is een project van de "Duke's Center for the Study of the Public Domain".   En gaat over het fragiele evenwicht tussen de intelectuele eigendom en het open domein.  Om dit op een begrijpbare en aangenamere manier te kunnen brengen is dit in een strip vorm gegoten.


Materialen uit het publiek domein kan je vrij gebruiken zonder er voor te moeten betalen.  Een goeie bron om zulke materialen terug te vinden is archive.org.

Zulke materialen vormen dan ook een ideale bron voor de digitale collectie van de virtuele bibliotheek.  Die op die manier de link kan vormen tussen de digitale content en haar gebruikers